In Nederland bestaan er twee vormen van draagmoederschap: laagtechnologisch en hoogtechnologisch draagmoederschap.

• Hoogtechnologisch draagmoederschap omvat een ivf-procedure waarbij de eicellen van de wensmoeder worden bevrucht met het zaad van de wensvader. In sommige gevallen wordt een donor gebruikt.
• Laagtechnologisch draagmoederschap vindt plaats via zelfinseminatie. Ook hier kan, indien nodig, gebruik worden gemaakt van een donor.

Momenteel is hoogtechnologisch draagmoederschap alleen mogelijk bij het Amsterdam UMC (locatie VUmc) en Nij Geertgen – Centrum voor Vruchtbaarheid in Elsendorp.

Juridische aspecten
Na de geboorte zijn de wensouders niet automatisch de wettelijke ouders van het kind. In Nederland wordt de vrouw die het kind baart juridisch gezien als moeder erkend, ongeacht de biologische verwantschap. Als de draagmoeder getrouwd is of een geregistreerd partnerschap heeft, wordt haar partner automatisch de juridische ouder van het kind.

Om juridisch erkend te worden als ouders met gezag, moeten wensouders een juridische procedure doorlopen. Dit proces kan afhankelijk van de situatie verschillende stappen bij de rechtbank omvatten.

Rol van de Raad voor de Kinderbescherming
De Raad voor de Kinderbescherming speelt vaak een belangrijke rol binnen een draagmoederschapstraject. De wensouders moeten in veel gevallen toestemming krijgen om het kind direct na de geboorte mee naar huis te nemen. Daarnaast kan de Raad betrokken zijn bij de juridische erkenning van het ouderschap en het verkrijgen van gezag over het kind.

Overeenkomst tussen draagmoeder en wensouders
Een duidelijke afspraak vooraf is essentieel. Daarom wordt aangeraden om, met hulp van een gespecialiseerde advocaat, een draagmoederschapsovereenkomst op te stellen. Hierin worden afspraken vastgelegd over onder andere de gedragingen van de draagmoeder tijdens de zwangerschap en het contact tussen beide partijen na de geboorte.

Toekomstige ontwikkelingen
Op 4 juli 2023 werd het wetsvoorstel ‘Wet kind, draagmoederschap en afstamming’ ingediend bij de Tweede Kamer. Dit wetsvoorstel heeft als doel de belangen van het kind, de draagmoeder en de wensouders beter te beschermen. Een van de voorgestelde maatregelen is een regeling voor het vaststellen van juridisch ouderschap na draagmoederschap.

Juridisch advies is essentieel
Het wetsvoorstel stelt dat een draagmoederschapsovereenkomst verplicht wordt en onder begeleiding van een juridisch adviseur moet worden opgesteld. Hoewel dit op dit moment nog niet wettelijk verplicht is, wordt het sterk aangeraden om juridische ondersteuning te zoeken voordat het traject wordt gestart.

Overweeg je om via draagmoederschap een gezin te stichten? Neem dan tijdig contact op met een gespecialiseerde advocaat om inzicht te krijgen in de juridische stappen die nodig zijn. Met een goede voorbereiding kun je juridische complicaties voorkomen en je volledig richten op wat echt telt: het verwelkomen van jullie kind en het ouderschap.

Wil je meer weten over draagmoederschap of heb je juridische ondersteuning nodig? Neem gerust contact met ons op.